Zgłoszenia przyjmujemy wyłącznie poprzez formularz zapisów.

Przypominamy, że nie przyjmujemy zgłoszeń przez telefon ani e-mail.

Lista zgłoszeń oraz przyznanych miejsc są widoczne w zakładce Zgłoszenia.

15.11.2017 r.,  godz.10:45 - 12:00

WYKŁAD 114 (2 w edycji XVII):
Dwójłomność w przyrodzie i w laboratorium

prof. dr hab. Andrzej Dobek

Wydział Fizyki UAM

Film:

Dwójłomność w przyrodzie i w laboratorium from PDiPF Group on Vimeo.

Streszczenie:

Dwójłomność naturalna to zjawisko optyczne obserwowane od bardzo dawna w ośrodkach przeźroczystych, takich, jak gazy, ciecze czy kryształy. Przejawia się ono zdolnością tego ośrodka do podwójnego załamania światła - rozdwojenia promienia świetlnego. Substancje, dla których zjawisko zachodzi nazywamy substancjami dwójłomnymi. Dwójłomność naturalną odkrył w 1669 r. w krysztale szpatu islandzkiego (CaCO3) duński uczony, Rasmus Bartholini. Dalszymi badaniami i teoretycznymi aspektami zjawiska zajmowali się, między innymi, Anglik Thomasa Young, Holender Christiaan Huygens i Francuz Augustin J. Fresnel. Ten ostatni stwierdził: „W krysztale dwójłomnym światło ma różne prędkości zależne od zorientowania płaszczyzny drgań (polaryzacji)”. Miarą dwójłomności Δn = ne – no, jest różnica pomiędzy współczynnikiem załamania promienia nadzwyczajnego, ne, a współczynnikiem załamania promienia zwyczajnego no. Oba promienie powstające w ośrodku dwójłomnym są spolaryzowane liniowo w płaszczyznach wzajemnie ortogonalnych a wielkość Δn zależy od własności mikroskopowych ośrodka.

Dwójłomność wymuszona to rozdwojenie promienia pojawiające się w ośrodku pod wpływem czynników zewnętrznych, takich, jak: stałe lub impulsowe pole elektryczne (elektrooptyczne efekt Kerra), pole elektryczne wiązki światła (optyczny efekt Kerra), pole magnetyczne (efekt Faradaya, lub Cottona-Moutona). Zjawisko wynika z faktu, że nieułożone regularnie anizotropowe cząsteczki posiadają ładunki na swoich końcach (są dipolami elektrycznymi) lub są obdarzone dipolami magnetycznymi. Wtedy pod wpływem zewnętrznych pól elektrycznego bądź magnetycznego układają się tak, aby ich momenty dipolowe były równoległe do przyłożonego pola. Zjawisko orientacji w polu elektrycznym w 1875 r. zaobserwował Szkot John Ker w płytce szklane a orientację cząsteczek izotropowej ciecz w polu magnetycznym zaobserwowali po raz pierwszy Francuzi, Aide Otton i Henri Muton w 1907 r. Nieuporządkowane cząsteczki mogą być także uszeregowane mechanicznie, pod wpływem ściskania lub rozciągania materiału (tak jak pozwijane nitki prostują się, kiedy są rozciągane).

Zjawisko dwójłomności znajduje zastosowanie w materiałach polaryzujących (np. pryzmatach Nicola, półfalówkach, ćwierćfalówkach) i w ekranów LCD. Odgrywa dużą rolę w optyce nieliniowej, wówczas, gdy jest indukowane światłem o dużym natężeniu. Ma szczególne znaczenie w dwójłomnych materiałach wykorzystywanych w czujnikach naprężeń, skrętu, ciśnienia i temperatur, używanych w telekomunikacji i w sensoryce światłowodowej. Dwójłomność minerałów ma zasadniczy wpływ (obok grubości preparatu) na ich barwy interferencyjne, obserwowane w tzw. cienkich płytkach. Określenie rodzaju barw interferencyjnych i dwójłomności umożliwia identyfikację minerałów i powszechnie wykorzystywane jest przez geologów i petrologów.

W Zakładzie Biofizyki Molekularnej Wydziału Fizyki UAM w Poznaniu bada się dwójłomność optyczną wymuszoną polem elektrycznym silnej wiązki lasera (optyczny efekt Kerra - OEK) w roztworach kwasów nukleinowych i wymuszoną silnym stałym polem magnetycznym (efekt Cottona-Moutona - ECM) w roztworach białek. Badania takie umożliwiają okreś-lenie własności geometrycznych, elektrycznych, optycznych i magnetycznych polimerów i biopolimerów (tRNA, ferrytyna). Pozwalają na określenie kształtu, konformacji, dynamiki oraz oddziaływań biomakrocząsteczek w roztworze, in vivo i in vitro.  

Sylwetka:

Prof. dr hab. Andrzej Dobek , Fizyk, biofizyk, nauczyciel akademicki, prof. zwyczajny Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kierownik Zakładu Biofizyki Molekularnej w latach 1991-2002, Dyrektor Instytutu Fizyki w latach 1991-96, prodziekan i dziekan Wydziału Fizyki w latach 1996-2005.W ramach dziedziny: nauki fizyczne i dyscyplin: fizyka i biofizyka zajmuje się ich aspektami molekularnymi. Główne obszary zainteresowań badawczych to: ultraszybka spektroskopia optyczna, optyka nieliniowa, biologia molekularna, teoria i doświadczenie w pierwotnych zjawiskach fotosyntezy, strukturalne i funkcjonalne badania kwasów nukleinowych (tRNA, DNA) i białek (ferrytyny). W dorobku naukowym Profesora jest monografia książkowa, ponad 70 artykułów naukowych oraz ok. 90 komunikatów konferencyjnych. W latach 1978-2000 spędził blisko 7 lat w laboratoriach renomowanych ośrodków badawczych we Francji, USA i w Belgii.  

Rusza XVIII edycja WYKŁADÓW OTWARTYCH NA WYDZIALE FIZYKI UAM

Wymagana rejestracja miejsc.

Serdecznie ZAPRASZAMY!!!

TRANSMISJA ON-LINE


Wymagania techniczne:

MS MediaPlayer (7.0 lub nowszy) lub MPlayer
oraz stałe łącze (Neostrada, DSL itp.);
zalecany Internet Explorer 6 lub nowszy

zapisy 2018/2019

KALENDARZ WYKŁADÓW OTWARTYCH 2018/2019

« Grudzień 2018 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

MAPKA LOKALIZACYJNA

ŚCIEŻKA ZWIEDZANIA: Fizyka

  • TRASA S10: NANOMATERIAŁY

    Nanomateriały - 1 grupa
    OSOBA ODPOWIEDZIALNA: prof. M. Krawczyk/mgr Mateusz Zelent

    Masa, ładunek elektryczny i spin elektronu są fundamentalnymi właściwościami materii. Elektronika jest najlepiej poznaną dziedziną nauki i techniki wykorzystującą ładunek elektryczny do przesyłania energii i informacji. W spintronice dąży się do podobnych efektów, kładąc nacisk na transport spinu, a nie na transport ładunku. Ale poza przemieszczaniem się (transportem) masy, spinu lub ładunku, możliwe są także ich drgania. Interesującym ich przykładem są kolektywnie rozchodzące się zaburzenia zwane falami. Kolektywne zaburzenia uporządkowanych spinów (uporządkowanych momentów magnetycznych) w materiale magnetycznym nazywane są falami spinowymi i są w centrum zainteresowania młodej dziedziny fizyki – magnoniki, którą zajmujemy się  w naszym Zakładzie. Ze względu na swoje właściwości, fale te są nie tylko intrygującym zjawiskiem do badań naukowych, ale również obiecującym nośnikiem informacji mogącym znacząco zmniejszyć energochłonność oraz zwiększyć prędkość i wydajność stosowanych obecnie elektronicznych i mikrofalowych układów do przesyłania i przetwarzania informacji, przy dużym stopniu ich miniaturyzacji. Jednakże, przed ich technologicznym wdrożeniem, konieczne jest wyjaśnienie i zrozumienie praw fizyki rządzącej dynamiką fal spinowych w nanoskali, czym też zajmujemy się w naszej pracy badawczej.

    W ramach naszej pracy badawczej rozwiązujemy problemy związane z dynamiką fal spinowych w wielu aspektach, korzystając z narzędzi teoretycznych przy współpracy z wieloma innymi grupami i w ścisłym powiązaniu z eksperymentem. Zajmujemy się opracowywaniem nowych, efektywnych metod wzbudzania fal spinowych oraz kontroli nad ich propagacją. Rozważamy właściwości tych fal w złożonych strukturach magnetycznych: ośrodkach o różnej geometrii oraz konfiguracji magnetycznej, takich jak cienkie warstwy, nanodruty, nanodyski, skyrmiony i domeny magnetyczne. Szczególnie zainteresowani jesteśmy wpływem periodyczności struktur magnetycznych na spektrum fal spinowych. Działamy także na pograniczu z wieloma pokrewnymi dziedzinami fizyki nanomateriałów, takimi jak fononika i fotonika, tzn. badamy jak fale spinowe oddziałują z innymi typami drgań: falami akustycznymi i falami elektromagnetycznymi.

     

ŚCIEŻKA ZWIEDZANIA: Biofizyka

  • TRASA S7: BIOFIZYKA

    Biofizyka –  2 grupy
    OSOBA ODPOWIEDZIALNA: prof. J. Gapiński

    1. Biofizyka molekularna – ścieżka ogólna. Oprowadzający: Rafał Białek (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.) lub Sebastian Szewczyk (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.)

    Opis: W ramach ścieżki zwiedzania „Biofizyka” uczniowie zostaną oprowadzeni po laboratoriach Zakładu Biofizyki Molekularnej. Na własne oczy będą mogli zobaczyć jak wyglądają i działają urządzenia pozwalające odpowiedzieć na pytania: Jak duże (małe) są cząsteczki, których nie widzimy gołym okiem? Jak szybko poruszają się w roztworach? Skąd się  bierze zielony kolor liści? Czy liście aby na pewno są zielone? Czy z liści można wytworzyć elektryczność? Ścieżka pozwoli uświadomić sobie, że badanie układów biologicznych to nie tylko praca w mokrym laboratorium, ale również wykorzystywanie zaawansowanego sprzętu do pomiarów fizycznych właściwości materii.

    2. Naprawa DNA jako ratunek dla ludzkości. Oprowadzający: dr Paweł Zawadzki (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.)

    Opis: Badania nad naprawą DNA w komórkach bakteryjnych oraz ludzkich prowadzone na Wydziale Fizyki UAM ukierunkowane są na zrozumienie mechanizmów molekularnych gwaratujących trwałość materiału genetycznego oraz na usprawnienie tychże mechanizmów co zapewni skuteczniejszą walkę z drobnoustrojami oraz pomoże walczyć z nowotworami. Wykorzystujemy najnowocześniejsze metody mikroskopowe które nie tylko pozwalają nam oglądać komórki, potrafimy obecnie “oglądać” co dzieje się we wnętrzu pojedyńczej komórki a nawet obserwować pojedyńcze enzymy w trakcie kiedy przeprowadzają reakcję naprawy we wnętrzu żywej komórki. Zaprezentowane zostaną niektóre metody mikroskopowe.

ŚCIEŻKA ZWIEDZANIA: Informatyka

  • TRASA S4: ELEKTRONIKA CYFROWA/URZĄDZENIA MOBILNE

    Elektronika cyfrowa/urządzenia mobilne - 1 grupa
    OSOBA ODPOWIEDZIALNA: dr M. Baranowski
    Realizacja mgr inż. Szymon Krakowski

    Intensywnie rozwijający się trend Internetu Rzeczy i druku 3D budzi znaczące oczekiwania wobec technologii, która ma poprawić codzienne życie ludzi, a nawet funkcjonowanie całych społeczeństw i światowej gospodarki.

    Podczas warsztatów w Laboratorium Elektroniki zostaną zaprezentowane najciekawsze projekty elektroniczne studentów oraz zaawansowany park maszynowy. Być może kreatywny pomysł będzie przyczynkiem do stworzenia innowacyjnego rozwiązania?

     
  • TRASA S5: KOMPUTERY DUŻEJ MOCY I PRZETWARZANIE RÓWNOLEGŁE

    Komputery dużej mocy i przetwarzanie równoległe – 2 grupy
    OSOBY ODPOWIEDZIALNE: prof. G. Kamieniarz / prof. G. Musiał 

    Komputery dużej mocy (włączając te największe z listy top500.org) znajdują powszechne zastosowania i działają w architekturze rozproszonej. Składają się z tysięcy, a w skrajnych przypadkach nawet z milionów węzłów obliczeniowych z szybkimi łączami pomiędzy nimi umożliwiającymi przetwarzanie równoległe na masową skalę.

    W ramach tej ścieżki pokażemy i objaśnimy, jak są one zbudowane i jak można wykonać pojedyncze zadanie wykorzystując dużą liczbę procesorów z wieloma rdzeniami. 

ŚCIEŻKA ZWIEDZANIA: Akustyka

  • TRASA S9: AKUSTYKA (KOMORA BEZECHOWA/DEMONSTRACJE DŹWIĘKOWE)

    Akustyka (komora bezechowa/demonstracje dźwiękowe) – 2 grupy
    OSOBY ODPOWIEDZIALNE: prof. R. Makarewicz / dr hab. R. Gołębiewski

    Efekty akustyczne wskazują na decydujący wpływ mózgu na proces słyszenia. Zdarza się że słyszymy coś, czego nie ma w sygnale akustycznym. Cisza czyli brak jakiegokolwiek sygnału, to sytuacja nie spotykana w życiu. Jak działa na człowieka, można przekonać się w "kabinie ciszy" w Instytucie Akustyki.

Początek strony